ΜΑΡΤΙΟΣ 2022

Θεοφιλεστάτους Επισκόπους, Ευλαβεστάτους Ιερατικώς Προϊσταμένους
Εντιμολογιωτάτους Άρχοντες, Αξιότιμους Προέδρους και Εντιμότατα Μέλη
των Διοικ. Συμβουλίων, Φιλοπτώχους Αδελφότητες, Διδασκάλους, Διδασκάλισσες,
Μαθητές και Μαθήτριες, Νεολαία των Κοινοτήτων
και άπαν το ευλαβές πλήρωμα της Ελληνικής Ορθοδόξου Αρχιεπισκοπής Καναδά

«Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα Ιερά…»

(Διονύσιος Σολωμός)

Αρχιεπισκόπου Καναδά Σωτηρίου

Στο λόφο του Στράνι. Στη Ζάκυνθο. Ακριβώς απέναντι από το Μεσολόγ¬γι. Ακουμπισμένος στον κορμό ενός πρίνου. Αγνάντευε το Μεσολόγγι. Βλέ¬πει τους καπνούς και τις φωτιές. Ίσως με τ’ αυτιά του τα φυσικά να μην α¬κούει. Σίγουρα όμως με τ’ αυτιά της ψυχής του. Του νου του. Του πνεύματός του, ακούει. Ακούει το γοερό σκούξιμο των παιδιών και των γυναικών. Εί¬ναι η ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου. Βλέπει. Ακούει. Νιώθει. Ζει όλα αυτά ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός, και εμπνέεται. Μεταρσιώ¬νεται. Κι’ αρχίζει με το νου του, αλλά και με το χέρι του να γράφει τον Εθνικό μας ΄Υμνο:

«Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη, των Ελλήνων τα ιερά
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά».

Ποτέ ο άνθρωπος δεν εκτιμά αυτό που έχει τόσο, όσο όταν το χάσει. Αρ¬χαία Ελλάδα. Ελλάδα του Μέγα Αλέξανδρου και Βυζαντινή Ελλάδα έζησαν και αναπτύχθηκαν μέσα στο θεόσδοτο αγαθό. Την ελευθερία. Κι’ όταν την έχασαν

«όλα τά ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά».

Πληγώθηκαν οι Έλληνες. Μάτωσαν. Πόνεσαν. Αγανάκτησαν. Έχασαν τα πάντα. Την Ελευθερία τους. Δεν απόκαμαν όμως. Στήριξαν την ελπίδα τους στον Θεό. Έβαλαν όλη τους την τέχνη. Όλη τους τη μαστοριά. Έβα¬λαν τη ψυχή τους. Μαθημένοι από τον Δούρειο Ίππο έγλυφαν τώρα τον βρά¬χο υπομονετικά, μέχρι που εκείνον τον κούφωσαν, κι’ αυτοί έγιναν κύμα ά- γριεμένο καί του φώναξαν:

«μέριασε βράχε να διαβώ».

Και γκρέμισαν το βράχο. Κι απ’ τα κόκκαλά τους. Και ποτάμι το αίμα. Κι’ απ’ την ψυχή τους άνθισε πάλι η λευτεριά. Κι απ’ το 1821 μέχρι σήμερα το ελληνικό έθνος, διά μέσου παγίδων πολλών και προβλημάτων και πολέμων και δεινών, βαδίζει τον δρόμο της προόδου ρουφώντας την ελευ¬θερία και αναζωογονούμενο μ’ αυτήν. Και ποτέ το ελληνικό έθνος δεν πρέ¬πει να ξεχάσει τις θυσίες των προγόνων του. Το αίμα που χύθηκε. Τα κόκ¬καλα που σπάρθηκαν για την ελευθερία του. Μα ποτέ το Έθνος των Ελλήνων δεν πρέπει να ξεχάσει τον αληθινό Θεό. Στ’ αυτιά του πρέπει να ηχεί πάντα η φωνή του Χριστού: «Ίδε υγιής γέγονας, μηκέτι αμάρτανε, ίνα μη τι σοι χεί¬ρον γένηται». Απόκτησες τη λευτεριά σου. Μην τη χάσεις ξανά. Τίμα την ελευθερία σου. Εργάσου γι’ αυτήν. Μη τη χάσεις ξανά, γιατί τα δεινά σου θα είναι μεγαλύτερα. Ο πόνος σου ανυπόφορος. Η ταπείνωσή σου αβάσταχτη. Και μην σκέφτεσαι μόνο την εθνική ελευθερία. Σκέψου και την θρησκευ¬τική σου ελευθερία. Σκέψου και την ατομική σου ελευθερία.

Μαζί με την εθνική γιορτή είναι η θρησκευτική. Ο Ευαγγελισμός. Με την παρακοή των πρωτόπλαστων ο άνθρωπος έχασε την ελευθερία του. Απογυμνώθηκε. Διώχθηκε από τον παράδεισο και εξορίσθηκε στη γη. Υπέφερε χρόνια, αιώνες, χιλιετηρίδες. Ποιος ξέρει πόσο! Ο Δημιουργός του τον σκεφτόταν πάντοτε. Ήθελε την επιστροφή του. Ήθελε την ελευθερία του. Ήθελε την αποκατάστασή του στην πρώτη του θέση. Γι’ αυτό έστειλε τον αρχάγγελο Γαβριήλ στην παρθένο Μαρία και ακούστηκε δια του αρχαγγέλου Γαβριήλ ο θείος χαιρετισμός «Χαίρε κεχαριστωμένη Μαρία ο Κύριος μετά σου». Ενσαρκώθηκε ο Μονογενής Υιός του Θεού. Γεννήθηκε. Εδίδαξε την αλήθεια. Σταυρώθηκε. Έχυσε το αίμα Του σταλαματιά, σταλαματιά για τη σωτηρία του πεσόντος ανθρώπου.

Ζούμε στην μετά Χριστόν ανθρωπότητα. Επανακτήσαμε τη δυνατότητα επιστροφής στην προτέρα μας θέση, τον παράδεισο. Επανακτήσαμε τη δυνατότητα της ελευθερίας μας, της σωτηρίας μας. Ας γιορτάσουμε ολόψυχα τον Ευαγγελισμό της Παναγίας μας. Ας ζούμε αυτή την πνευματική ελευθερία στη γη μέχρι να την ζούμε ολοκληρωμένη στον ουρανό.

Αγαπημένοι μου Χριστιανοί, γιορτάζοντας τον Μάρτιο -όλον τον Μάρτιο- την εθνική μας παλιγγενεσία με όποιες εκδηλώσεις, μια σκέψη πρέπει να μας διακατέχει. Τη θεόσδοτη ελευθερία μας να την κρατούμε ανέγγιχτη και να την χρησιμοποιούμε για τον εαυτό μας και για όλους τους άλλους. Ελευ¬θερία που δεν σέβεται την ελευθερία του άλλου δεν είναι πραγματική ελευθε¬ρία. Δεν είναι ελευθερία του Θεού. Ελεύθεροι απ’ όλα, και ιδιαίτερα ελεύθε¬ροι από την αμαρτία να προχωρήσουμε με τη δική μας θέληση και να δινό¬μαστε στην Ελλάδα και στον Χριστό. Τον ευαγγελισμό της σωτηρίας, που είναι το Άλφα και το Ωμέγα της ελευθερίας, να τον ζούμε στην καθημερινή μας ζωή εδώ στη γη και στην αιωνιότητα. Γιατί

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή
παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή».

Με καλή χρήση της ελευθερίας το έθνος μεγαλουργεί. Ο άνθρωπος ζει. Ζει στη γη. Ζει στην αιωνιότητα. Με κακή χρήση της ελευθερίας σαν έθνος μαραζώνει και σαν άτομο σκλαβώνεται, εδώ και στην αιώνια κόλαση. Να αρθούμε στο ύψος μας και να ζούμε την ελευθερία

«απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη, των Ελλήνων τα ιερά».

Με πατρική αγάπη και θερμές ευχές

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

Ο ΚΑΝΑΔΑ ΣΩΤΗΡΙΟΣ

MARCH 2022

Your Graces, Reverend Fathers, Honourable Archons, Honourable Presidents and
Esteemed Members of the Boards of Directors, Members of the Philoptochos Societies,
Teachers, Students and Youth Members of the Communities, and to the Entire Plenitude of the Greek Orthodox Archdiocese of Canada

“Sprung From the Sacred Bones of the Greeks”

By Archbishop Sotirios of Canada

On Strani Hill, in Zakynthos, directly across from Messolonghi, leaning over the trunk of a tree, he looked out at Messolonghi. He saw the smoke and flames. He may not have been able to hear the actual noise with his ears, but he surely could hear it with the ears of his soul, and his mind, and his spirit. That is how he heard the lament of grief of the children and the women. It was the moment of the heroic exodus from Messolonghi. He saw it from a distance. He heard and felt it all. Our national poet, Dionysios Solomos, lived these dramatic moments and drew inspiration from them. And with mind and hand started to write our National Anthem:

“Sprung from the sacred bones of the Greeks,
and now robust again, hail, O hail Freedom.”

Mankind never appreciates what it has so much as when it loses it. Ancient Greece, the Greece of Alexander the Great, and Byzantine Greece lived and developed within the God-given boon of Freedom. And when they lost it:

“Fear overcame everything, and suppressed it in bondage”.

The Greeks were wounded. They were bleeding. They were in the deepest of sorrow. They could not bear it. They had lost everything. But they never gave up. They stored their hope in God. They used all of their imagination and all of their ingenuity. They laboured body and soul. They received inspiration from the Trojan Horse. They eroded the rock until it was hollowed out, and then, like an irresistible wave shouted:

“Move aside, rock.”

And they demolished the rock. And out of their bones, and their blood, which flowed like a river, and out of their soul bloomed Freedom. From 1821 to today the Greek Nation has undergone many snares, and problems, and wars, and calamities—yet this Nation progresses, breathing the fresh air of freedom, and gaining life from it. And the Greek Nation should never forget the sacrifices of its ancestors, the blood that has been shed, the bones that have been strewn over so many battlefields for the sake of freedom. And above all, the Greek Nation should never forget the true God. In the ears of every Greek should sound the words of Christ: “See, you have been made well. Sin no more, lest a worse thing come upon you.” You have won your freedom; do not risk it again. Honour your freedom. Work for it. Do not lose it again, because your trials will be even worse, your pain hard to bear, your humiliation despicable. And think not only of your national freedom. Think of your religious freedom, and your personal freedom.

Closely connected to the national holiday is an important Feast of the Church, the Annunciation. With the disobedience of the protoplasts Adam and Eve, humanity lost its freedom. Humankind was stripped bare, driven out of paradise and exiled to earth. Humans suffered for years, centuries, millennia. Who knows how long! The Creator was always thinking of humans however. He desired their return and for them to regain their freedom. He wanted humanity to be restored just as before. That is why He sent the Archangel Gabriel to the Virgin Mary and through the Archangel the heavenly greeting was heard: “Rejoice, Mary full of Grace, the Lord is with you.” The Only Begotten Son of God took flesh. He was born. He taught the truth. He was Crucified. He shed His blood, one drop at a time, for the salvation of fallen humanity.

We live in the world after Christ. We have recovered the possibility of returning to our former home, paradise. We have regained the possibility to exercise our freedom and the potential to seek out our salvation. Let us wholeheartedly celebrate the Annunciation of the Theotokos. Let us embrace our recovered spiritual freedom on earth, until we can live it more fully in heaven.

My beloved Christians, as we celebrate in March -all of March- our National Liberation, whatever the celebrations may be let one single thought prevail in the minds of us all. Let us keep our God-given freedom untouched, and let us use it both for ourselves, and for everyone else. Freedom that does not respect the freedom of others is not true freedom. Such freedom does not come from God. Free from everything, especially from sin, let us proceed by our own will giving ourselves to Greece and to Christ. Let us live day after day the good news of salvation, which is the Alfa and the Omega of freedom, from here to eternity. Because:

“It is better to live one hour in freedom
than forty years in slavery and in prison.”

With the good use of our freedom, our Nation can work miracles. Mankind lives on earth, but also unto eternity. With the improper use of freedom, the Nation will be dissolved, and the individual enslaved, both here on earth and in hell. Let us lift ourselves up to what we deserve best, and live the freedom which is:

“Sprung from the sacred bones of the Greeks.”

With fatherly love and blessings,

ARCHBISHOP SOTIRIOS

GREEK ORTHODOX ARCHDIOCESE OF CANADA